Różnica, która czyni różnicę (Gregory Bateson)

Do grona naukowców, którzy w sposób znaczący przyczynili się do rozwoju cybernetyki oraz teorii systemów z całą pewnością zaliczyć należy Gregory’ego Batesona , którego rozważania koncentrowały na „różnicy, która czyni różnicę”.
Adam Skibiński, w artykule „Gregory Bateson i kontekstowa teoria komunikacji. Róznica, która czyni różnicę i wzorzec, który łączy” pisał o nim następująco:

Gregory Bateson (1904‑1980), tytułowy bohater tego artykułu, angielski antropolog, biolog i cybernetyk, aktywny zawodowo głównie w USA, zasłynął jako badacz natury poznania istot żywych. Był postacią niezwykłą, człowiekiem o przenikliwym umyśle i rozległym horyzoncie intelektualnym, który wywarł znaczny wpływ na rozwój teorii komunikacji, antropologię kulturową, filozofię New Age, ekologię czy psychoterapię, w tym szczególnie na systemową terapię rodzin. Tuż pod koniec życia przedstawił niedokończoną syntezę biologii poznania, nazywaną przez niego samego ekologią umysłu. Jej zapowiedź zawarł w swojej głównej książce, ostatniej wydanej za życia pracy pt. Umysł i przyroda (Bateson,1996 [1979]).
(…)
Punktem wyjścia dla założeń systemowej teorii komunikacji Batesona jest zdolność organizmów żywych do tworzenia informacji, do dokonywania rozróżnień wokół siebie. Zdolność ta przejawia się u istot ludzkich w możliwości tworzenia symbolicznych opisów zdarzeń. Samodzielne dokonywanie rozróżnień poznawczych w sobie i wokół siebie stanowi podstawę podziału na odrębne organizacyjnie sfery Creatura i Pleroma.
(…) Procesy umysłowe (mentalne) wypełniają świat istot żywych, stworzeń zdolnych do samodzielnego dokonywania rozróżnień, a w przypadku ludzi ponadto do odróżniania siebie jako siebie (od innych). Zdolność do tworzenia różnicy, która czyni różnicę, określa też możliwość tworzenia wewnętrznej, zakodowanej wersji wydarzeń. Zdolność do tworzenia różnicy, konstytutywna własność umysłu, staje się podstawą do tworzenia znaczących różnic, które są informacją istotną dla systemu. Tworzenie różnic w obszarze organizmu żywego to sedno procesu umysłowego w elementarnym znaczeniu słowa „umysłowy”. Różnica wyzwala interakcje między częściami umysłu, przez co uruchamia proces reorganizacji percepcji i działania, który prowadzi do zmiany w funkcjonowaniu organizmu.

W 2010 roku jego córka – Nora Bateson  – nakręciła film biograficzny An Ecology of Mind, w którym prezentuje filozofię Batesona.

An Ecology Of Mind. Trailer from mindjazz pictures on Vimeo.

Dzięki materiałom zgromadzonym na stronie Archive.org dostępne są zarejestrowane wykłady Gregorego Batesona. Zapraszamy dziś na spotkanie z Batesonem poświęcone epistemologii.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s